Wikia


Sjabloon:Ne Sjabloon:Meebezig Sjabloon:Infobox boek Word and Object is het bekendste boek van Willard Van Orman Quine. Het boek is gedrukt in 1960 en opgedragen aan "teacher and friend" Rudolf Carnap, vertegenwoordiger van het logisch positivisme. Het voorwoord en de inleiding van de nieuwe editie zijn geschreven door Patricia Churchland en Dagfinn Føllesdal. Willard Van Orman Quine (1908-2000) was een invloedrijke Amerikaanse filosoof en logicus uit de 20e eeuw.

Vertaling en betekenis[1] Edit

Onbepaalbaarheid van vertaling Edit

In het tweede hoofdstuk van het boek, "Translation and Meaning", introduceert Quine de onbepaalbaarheid van vertaling (Indeterminacy of translation). De onbepaalbaarheid van vertaling stelt dat er verschillende correcte vertalingen mogelijk zijn, die niet alleen grammaticaal verschillen, maar ook daadwerkelijk inhoudelijk verschillen.[2] Deze stelling gaat gepaard met de ondoorgrondelijkheid van verwijzing ("Indeterminacy of reference") en de onderbepaaldheid van theorieën ("Underdetermination of scientific theory").[3]

Radicale vertaling Edit

Deze notie van onbepaalbaarheid van vertaling illustreert Quine aan de hand van het gedachte-experiment van "radicale vertaling".[2] In dit gedachte-experiment moet een tot nog toe onbekende "jungle-taal" worden vertaald. Normaal gesproken heeft een vertaler voorkennis van een te vertalen taal of van een taal die daaraan gerelateerd is. Quine daarentegen stelt zich een taal voor waarvan dergelijke kennis ontbreekt en die noch op grammaticaal, noch op cultureel vlak overeenkomsten vertoont met reeds bekende talen. De vertaler kan zijn vertaling alleen baseren op gedrag dat hij observeert bij de sprekers van de jungle-taal en de stimuli die de sprekers aanzetten tot dat gedrag.[4]. Dit demonsteert Quine aan de hand van een voorbeeld in zijn gedachte-experiment: een konijn rent voorbij waarop de jungle-spreker 'Gavagai' roept. De vertaler vormt nu de hypothese dat voor het uiten van 'Gavagai' dezelfde prikkels nodig zijn als voor het uiten van 'Konijn' en dat dit laatste woord een correcte vertaling is van 'Gavagai'. Toch is niet van alle woorden het verband met bepaalde prikkels (het zien van een konijn) even duidelijk als in dit geval, soms is dat verband niet eens vast te stellen. In deze gevallen is zijn er verschillende correcte vertalingen mogelijk. Betekenis wordt veelal gezien als dat wat een zin met zijn vertaling deelt. In hoofdstuk twee biedt Quine een alternatieve notie voor betekenis, hij noemt dit stimulus meaning (stimulusbetekenis).[5]

Stimulusbetekenis Edit

In dit gedachte-experiment van radicale vertaling moet de vertaler de jungle-taal vertalen door benadering van stimulusbetekenis.[6] Stimulus-betekenis bestaat volgens Quine uit het geordende paar van de positieve en de negatieve stimulusbetekenis van een zin. Quine stelt zich voor hoe de vertaler na bepaalde stimuli (en dus na een specifieke gebeurtenis, zoals het zien van een konijn), een zin oppert. De jungle-speaker zal dan bevestigen of ontkennen dat die zin op het juiste moment - en daarmee na de juiste stimuli - gezegd is. Zo kan de vertaler zowel achter de positieve als de negatieve stimulusbetekenis van een zin voor een bepaalde spreker komen. De positieve stimulusbetekenis is de verzameling van alle stimuli die bevestiging bij de jungle-spreker oproepen. De negatieve stimulusbetekenis is de verzameling van alle stimuli die bij de jungle-spreker ontkenning van de zin oproepen. De stimulusbetekenis van een zin geldt voor een bepaalde spreker, op een bepaald moment en is afhankelijk van de modulus: de tijd tussen de stimuli en de uiting van de zin. [7] Quine beschouwt een stimulus als universeel, als een herhaalbare event form. Bij een herhaling van een stimulus kan men dus spreken van twee gelijke stimuli en niet van twee verschillende stimuli die op elkaar lijken.[8] Niet van alle soorten zinnen kan de stimulusbetekenis worden gebruikt voor een geschikte vertaling. Het geschiktst zijn zinnen zoals 'Gavagai' die bevestiging oproepen, kort na een goed observeerbare stimulus.[9]

Quine's betekenistheorie Edit

In hoofdstuk twee uit Quine kritiek op het scherpe onderscheid dat tussen analytische en synthetische zinnen wordt gemaakt. Quine denkt dat dit onderscheid leidt tot verkeerde aannames over de relatie tussen onze taal en de wereld.[10]. Al veel eerder in zijn artikel "Two dogmas of empiricism" (1951), trekt Quine dat onderscheid in twijfel. Quine's eigen standpunt komt overeen met dat van het holisme.[11]

Verwijzing Edit

Hoofdstuk drie gaat over het aanleren van taal via verwijzing.[12] Doel is om te verklaren hoe vanuit direct waarneembare verschijnselen, met behulp van taal, abstracte termen kunnen worden gevormd. Quine onderscheidt in het leerproces vier fasen.

In de eerste fase worden kinderen geconfronteerd met direct aanwijsbare objecten. Via het gebrabbel van het kind en de aanmoediging of afkeuring van de sociale gemeenschap (bijvoorbeeld de de ouders) leert het kind of het een juist woord uit bij het wijzen naar een bepaald object. Dit is de stimulus-responsieconditioneringsfase waarin taal sterk afhankelijk is van stimulusbetekenis en de sociale gemeenschap.[13] De daaropvolgende fase staat in het teken van algemene en singuliere termen. Door middel van het demonstratief gebruik van taal leert het kind een onderscheid te maken tussen 'Deze appel' en 'Appels'. Doordat gericht wordt op het onderscheid tussen klasse of groepen objecten en enkelvoudige objecten kan een gevoel van identiteit ontstaan. De derde fase wordt gekenmerkt door compositionele termen. De in fase 2 geïntroduceerde algemene en singuliere termen konden eerst alleen naast elkaar worden gebruikt zoals 'Deze appel is fruit'. Maar beide soorten termen kunnen ook verenigd worden. Zo kan een zin zoals 'De hond is oud' worden geherformuleerd naar 'De oude hond'. In de laatste fase worden algemene termen gedifferentieerd in algemene termen zoals hierboven gehanteerd en relatieve termen. Deze betreffen relaties tussen verschillende algemene termen en kunnen alleen paarsgewijs waar zijn. Zo ontstaan zinnen zoals 'X is groter dan Y' waarin de relatie tussen termen abstract is. Fase vier geeft een eerste aanzet tot het formuleren van volledig abstracte termen zoals 'deugd'.[14]

Onvolkomenheden van verwijzingEdit

In het vierde hoofdstuk brengt Quine onvolkomenheden van verwijzing aan het licht.

VaagheidEdit

Quine opent het hoofdstuk met een bespreking van vage termen. Deze zijn problematisch omdat het onduidelijk is wat nog binnen de grenzen valt van het object waar de term naar verwijst, bijvoorbeeld of de voet van de Mount Everest nog onder de term ‘Mount Everest’ valt. Of het is bediscussieerbaar of termen nog verwijzen naar objecten die ‘aan de rand’ van de extensie staan, bijvoorbeeld welke kleine heuvels nog onder de verwijzing van ‘berg’ vallen.[15][16]

AmbiguïteitEdit

De volgende problematiek van verwijzing vormen ambigue termen. Bijvoorbeeld ‘lichte veren’; verwijst dit naar veren met een lichte kleur of veren die minder zwaar zijn dan de gemiddelde veer? Dergelijke ambigue termen kunnen tegelijk waar en onwaar zijn van dezelfde objecten: in een uitingscontext van spreken over gewicht is ‘lichte veren’ waar voor zwarte veren, terwijl dit in een context van spreken over kleuren niet zo is.[17][18]

Quine's behaviorisme Edit

Quine is een behaviorist. Al in het eerste hoofdstuk van Word and Object schrijft Quine dat wij fysieke objecten slechts kennen door de effecten die ze teweegbrengen. Het is het bestuderen van het zogezegde 'gedrag' van de objecten, waardoor we onze kennis over de objecten zelf kunnen vergroten. "Physical things generally, however remote, become known to us only through the effects which they help to induce at our sensory surfaces."[19]

In zijn beschrijving van taalverwerving bij jonge kinderen, volgt Quine B.F. Skinner die het leren beschreef in termen van operant gedrag: het kind leert o.a. bepaalde klanken aan bepaalde stimuli te koppelen doordat goed taalgedrag beloond en slecht taalgedrag genegeerd of bestraft wordt. [20]


Zie ookEdit

BronnenEdit

Sjabloon:References

This page was moved from wikipedia:nl:Word and Object. It's edit history can be viewed at Word and Object/edithistory


Citefout: De tag <ref> bestaat, maar de tag <references/> is niet aangetroffen

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki